Dünyanın önde gelen bilgi ve iletişim şirketlerinden Atheros, Broadcom, Intel, Marvell, Dell, LG, NEC, Panasonic, Samsung ve Microsoft bir araya gelerek WiFi (kablosuz network) bağlantıdan çok daha hızlı bir kablosuz bağlantı sistemi geliştirilmesi amacıyla birleşti.

Yüksek hızlı, kısa menzilli kablosuz iletişimde yeni bir standart geliyor. WiFi’dan on kat daha yüksek hız getiren yeni teknolojinin ismi WiGig. WiGig Gigabit Alliance’ı oluşturdu.

Broadcom, Intel, LG, Microsoft, Nokia, Panasonic ve Samsung’un oluşturduğu grubun başkanı Ari Sadri, Wireless Gigabit (WiGig) adı verilecek bu teknolojinin, WiFi’dan 10-20 kat daha hızlı olmasını planladıklarını söyledi.Kanal genişliği 60 gigahertz olacak WiGig sayesinde büyük boyuttaki veriler bir bilgisayardan diğerine hızla aktarılabilecek ve birçok internet kullanıcısı aynı kablosuz bağlantıyı aynı anda yavaşlama hissetmeden kullanacak.Bilgisayarlar, avuç içi cihazlar ve ev sinema sistemleri tarafından kullanılabilecek olan yeni teknoloji 802.1 ln’e göre yaklaşık 10 kat daha hızlı olacak ve saniyede 6 GB veri taşıyabilecekler.

HD (High Definition) formatındaki filmler gibi çok büyük boyutlardaki dosyaların birkaç saat yerine birkaç saniyede dosyanın aktarılabileceğini belirtti. WiGig ile özellikle Blu-ray okuyuculardan ve salondaki bilgisayarımızda yer alan bir HD filmi saniyeler içerisinde, oturma odasındaki Video Oynatıcımıza aktarabileceğiz.

Mathias, "WiGig bünyesinde birleşen şirketler, bağlantı, bilgi ve elektronik teknolojisi ile çok sayıda başka uygulamayı derinden etkileyecek bir teknoloji geliştirecek" denildi. Geliştirme çalışmaları süren teknolojiyi kullanan prototipler bu yıl sonuna doğru, ticari ürünler ise önümüzdeki yıl içinde piyasada olacak.

WiGig’in yıl sonuna kadar hazırlanacağını, daha sonra bu teknolojinin televizyon, bilgisayar, cep telefonları, dijital kameralar ve diğer aygıtlarla uyumluluk testlerinin yapılacağını kaydetti. Kablosuz iletişimde uzman Farpoint Group’un yetkililerinden Craig Mathias da yaptığı açıklamada, "Kablosuz bağlantının, kablolu bağlantı kadar hızlı kullanılmasının önündeki son engeli de kaldıracak duruma geldiklerini" söyledi. WiGig ürün prototipleri bu yıl sonuna doğru, ticari ürünler ise önümüzdeki yıl içinde piyasada olacak.

Anakart’lar hakkında geniş kapsamlı bir makale. Anakart içinde geçen devreler ve ne işe yaradıklarını detaylı olarak anlatılıyor.

Makale İçindeki Konular

Anakart
Yonga Seti
Veri Yolu
ISA
PCI
AGP
Portlar Konnektörler
Önbellek
IRQ (KESME)
DMA Kanalları
Bios

ANAKART

Anakart, fiberglasttan yapılmış, üzerinde bakır yolların bulunduğu, genellikle koyu yesil bir levhadır. Ana kart üzerinde, mikro işlemci,bellek,genişleme yuvaları, BIOS ve diger yardımcı devreler yer almaktadır.Yardımcı devrelere örnek sistem saatidir. Bütün kartların anası diyoruz; çünkü PC’nin diğer bileşenleri bir şekilde anakarta bağlanıyor, birbirleri ile anlaşmak için anakartı bir platform olarak kullanıyor; yani PC’nin “sinir sistemi” anakart üzerinde yer alıyor.
Üzerinde yongalar, transistörler, veriyolları, çeşitli donanımlar için yuvalar, slotlar, bağlantı kapıları, soketler bulunan irice bir baskılı devre. Bir PC’nin hangi özelliklere sahip olabileceğini belirleyen en önemli bileşen, çünkü anakart üzerindeki elektronik bileşenler bu PC’ye hangi tür işlemciler takılabileceğini, maksimum bellek kapasitesinin ne kadar olabileceğini, bazı bileşenlerin hangi hızlara çıkabileceğini, hangi yeni donanım teknolojilerini destekleyebileceğini belirliyor. Burada en belirleyici faktörlerden biri anakartın yonga seti. O halde anakart yonga setinin tanımını vererek işe başlayalım.

YONGASETİ

Yongaseti (chip set) anakartın “beynini” oluşturan entegre devrelerdir. Bunlara bilgisayarın trafik polisleri diyebiliriz: işlemci, önbellek, sistem veri yolları, çevre birimleri, kısacası PC içindeki her şey arasındaki veri akışını denetlerler. Veri akışı, PC’nin pek çok parçasının işlemesi ve performansı açısından çok önemli olduğundan, yongaseti de PC’nizin kalitesi, özellikleri ve hızı üzerinde en önemli etkiye sahip birkaç bileşenden biridir. Eski sistemlerde PC’nin farklı bileşen ve işlevlerini, çok sayısal yonga denetlerdi. Yeni sistemlerde hem maliyeti düşürmek, hem tasarımı basitleştirmek hem de daha iyi uyumluluk sağlamak için bu yongalar tek bir yonga seti olarak düzenlendi. Günümüzde en yaygın yonga seti Intel tarafından üretilmektedir. Intel kendi yongasetlerini, bunların desteklediği veriyolu teknolo|ilerini de temsil edecek şekilde PCIset ve AGPset olarak da adlandırmaktadır. Silicon Integrated Systems (SiS), Acer Labs Inc. (ALi), VIA gibi üretici firmalann da geliştirdiği popüler yonga setleri vardır.

VERİYOLU

PC’nizin içindeki bileşenler birbirleri ile çeşitli şekillerde “konuşurlar”. Kasa içindeki bileşenlerin çoğu (işlemci, önbellek, bellek, genişleme kartları, depolama aygıtları vs.) birbirleri ile veriyolları aracılığı ile konuşurlar. Basitçe, bilgisayarın bir bileşeninden diğerine verileri iletmek için kullanılan devrelere veriyolu adı (bus) verilir. Bu veriyollarının ucunda da genişleme yuvaları bulunabilir. Sistem veriyolu denince, genelde anakart üzerindeki bileşenler arasındaki veriyolları anlaşılır. Ayrıca anakarta takılan kartların işlemci ve belleğe erişebilmelerini sağlayan genişleme yuvalarına da veriyolu adı verilir. Tüm veriyolları iki bölümden oluşur: adres veriyolu ve standart veriyolu. Standart veriyolu, PC’de yapılan işlemlerle ilgili verileri aktarırken, adres veriyolu, verilerin nerelere gideceğini belirler. Bir veriyolunun kapasitesi önemlidir; çünkü bir seferde ne kadar veri transfer edilebileceğini belirler. Örneğin 16 bit’lik veriyolu bir seferde 16 bit, 32 bit’lik veri yolu 32 bit veri transfer eder. Her veriyolunun MHz cinsinden bir saat hızı (frekans) değeri vardır. Hızlı bir veriyolu verileri daha hızlı transfer ederek uygulamaların daha hızlı çalışmasını sağlar. Kullandığımız bazı donanım aygıtları da bu veriyollarına uygun olarak üretilirler. Sadece iki donanım aygıtını birbirine bağlayan veriyoluna “port” adı verilir. (örneğin AGP = Advanced Graphics Port). Bugün PC’lerimizde ISA, PCI ve AGP veriyolları bulunmaktadır. Anakartın üzerindeki farklı boyut ve renklerde, yan yana dizilmiş kart takma yuvalarından bunları tanıyabilirsiniz.

ISA

(Industry Standard Architecture) Anakartınızın kenarına yakın yerde bulunan uzun siyah kart yuvaları ISA yu-vasıdır. 17 yıldan beri kullanılan eski bir veriyolu mimarisidir. 1984′te 8 bit’ten 16 bit’e çıkarılmıştır. Ama bugün bile 8 bitlik kartlar olabilir. Orneğin bir ISA kartın, yuvaya giren iki bölmeli çıkıntısının sadece bir kenarında bağlantı bacakları varsa, bu 8 bitlik bir karttır. 90′lardan itibaren çoğu aygıt’ın daha hızlı PCI modeli çıktığından yavaş yavaş terkedilmeye başlanmıştır; hatta bugün ISA veriyolu olmayan anakartlar bile çıkmıştır. 1993′te Intel ve Microsoft, Tak Çalıştır ISA standardını geliştirmiştir. Böylece işletim sistemi ISA kartların konfigürasyonunu, sizin jumper’larla, dip svvitch’lerle boğuşmanıza gerek kalmadan otomatik yapmaktadır. Yeni çıkan PIII ve P4 anakartlarında genel olarak tercih edilmemekte P4 anakartlarda kullanılmamaktadır.

PCI

(Peripheral Component Interconnect) 1993′te Intel tarafından geliştirilen bu veriyolu 64 bit’liktir ama uyumluluk problemlen nedeniyle uygulamada genelde 32 bit’lik bir veri yolu olarak kullanılır. 33 veya 66 MHz saat hızlarında çalışır. 32 bit ve 33 MHz PCI veriyolunun kapasitesi 133 MB/sn’dir. Anakartınızda PCI yuvaları ISA yuvalarının hemen yanında bulunur; beyaz renkte ve ISA’dan biraz daha kısadır. PCI veriyolu Tak Çalışır desteklidir.

AGP

(Advanced Graphics Port) S
adece ekran kartları için çıkarılmış bir veriyoludur. Grafik ağırlıklı uygulamalar geliştikçe (örneğin 3 boyutlu grafikler, tam ekran video) işlemci ile PC’nin grafik bileşenleri arasında daha geniş bir bant genişliğine ihtiyaç doğmuştur. Bunun sonucunda grafik kartlarında ISA’dan bir ara veriyolu standardı olan VESA’ya, oradan da PCI’a geçilmiştir; ama bu da yeterli görülmeyince, grafik kartının işlemciye doğrudan ulaşmasını sağlayacak, ona özel bir veriyolu olan AGP 1997 sonunda geliştirilmiştir. AGP kanalı 32 bit genişliğindedir ve 66 MHz hızında çalışır. Yani toplam bant genişliği 266 MB/sn’dir. Ayrıca özel bir sinyalleşme metoduyla aynı saat hızında iki katı veya 4 katı daha hızlı veri akışının sağlanabildiği 2xAGP ve 4xAGP modları vardır. 2xAGP’de veri akış hızı 533 MB/sn olmaktadır. Ancak sistem veriyolu hızı 66 MHz ise, 2xAGP tüm bant genişliğini kaplayıp diğer aygıtlara yer bırakmayacağı için 66 MHz’lik anakartlarda 1xAGP kullanılır. 100 MHz anakartlarda bant genişliği 763 MB/sn’ye çıktığından 2xAGP ile uyumludur. AGP 4X : Günümüzde genelde kullanılan 4X modudur. Çoğu anakart üreticisi bu modu destekliyor ve anakartlarında bu teknolojiyi kullanıyor ve aynı zamanda tüm akran kartı üreticileri de bu teknolojiye ayak uyduruyorlar. Bu modda AGP veriyolu hızı 66 mhz’den 100 mhz’e çıkmıştır. Bunun pratikte 800 MB/Sn olarak hesaplanabilen bilen bir veri transfer hızıdır. Bu teknolojinin gelişmesiyle bu hız 1 GB/Sn’ye ulaşmıştır…

PORTLAR, KONNEKTÖRLER

PC ile çalışırken kasa kapalı olduğundan anakartı görmeyiz ama çeşitli aygıtları bağlamak için kasanın arkasında yer alan girişler (portlar) doğrudan anakarta bağlıdır. Eski anakartlarda AT form faktörü kullanılırken bu portlar birer kablo aracılı ile anakart üzerindeki konnektörlere bağlanırdı; ama ATX form faktörü ile artık anakart ile bütünleşik. Yani anakartın bir kenarında bulunan bu portlar, tam kasanın arka kısmındaki boşluklara denk geliyor. Bu yüzden kasalar da anakart form faktörlerine uygun olarak üretiliyor

Anakartınız ve kasanız ATX formundaysa (artık tüm yeni PC’lerde öyle) kas nın arkasında tipik olarak bir klavye, bir fare portu, iki USB portu, iki seri pc (COM portu), bir paralel port (LPT Portu) göreceksiniz. Günümüzde klavye ve fare için artık PS/2 portu adı verilen küçül yuvarlak, 6 pinli portlar kullanılıyor. Aslında fare seri portu da bir adaptör yardımıyla kullanabilir (veya zaten seri kablolu fareler vardır), ama kendine ait bir port olması daha iyidir. Seri portlara genelde harici modemler bağlanır ama seri port kullanan başka aygıtlar da vardır (yedel leme cihazları, dijital kameralar gibi). Paralel porta ise yazıcı veya tarayıcı bağlanır. USB portlara neredeyse her tür hariç cihaz bağlanabilir. Ancak USB cihazla yeni yeni yaygınlaşmaktadır. USB’ni özelliği, seri ve paralel portlara göre çok daha hızlı olması ve USB aygıtlar üzerindeki yeni USB portları aracılığı ile uc uca çok sayıda cihazın zincirleme bağlanabilmesidir.

Bunların dışında, anakart üzerine takılan (veya bütünleşik olan) grafik kartı, ses kartı, TV kartı, SCSI kartı gibi aygıtların portları da kasa arkasında yer alır.

Anakart üzerinde, kasa içinden ulaşılabilen portlar da bulunur. Bunlar genel olarak iki adet IDE portu, bir disket sürücü portu, anakart ile bütünleşikse SCSI portudur. Bu portlara takılan yassı kablolar aracılığı ile anakartımıza sabit disk, CD sürücü, CD yazıcı, disket sürücü gibi dahili cihazları bağlarız. Bir IDE portuna bağlı kabloya, üzerindeki iki konnektör aracılığıyla iki cihaz bağlanabilir.

Bunların dışında anakart üzerinde işlemciyi takmak için bir soket veya slot bulunur. Soket, yassı dikdörtgen şeklindeki işlemciler üzerinde iki düzlem üzerinde (enine ve boyuna) uzanan iğnelerin oturduğu yuvaya verilen addır. Günümüz anakartlarında PGA370 tipinde 370 iğneli Celeron işlemciler için PGA soketleri, AMD K6-2 ve K6-3 işlemciler için AGP ve 100 MHz sistem veriyolu desteği bulunan Super 7 soketleri, Cyrix (K6-2 ve eski Pen-tium MMX işlemciler için) 66 MHz destekleyen Socket 7 tipi soketler bulunabilmektedir. Şu anda ise P4 işlemcilerin pin sayılarına göre 423pin ve 478pin socket yapıları mevcuttur.

Slot ise, genişleme yuvalarına benzer, uzun ince dikdörtgen şeklindeki işlemci yuvalarına verilen isimdir. Pentium II, slot tipi Celeron ve Pentium III işlemciler için Slot 1, Xeon işlemciler için Slot 2 adı verilen modelleri bulunur.

ÖNBELLEK

Bugün PC’lerde kullanılan tüm donanımlar 15 yıl öncesine göre çok daha hızlı. Ama her bir donanım bileşeninin hızı eşit ölçüde artmadı. Örneğin işlemcilerdeki performans gelişimi, sabit disktekilerden kat kat daha fazladır. Hani bir PC’nin gücü en zayıf halkası kadardır derler ya, işlemci ve bellek çok hızlı olsa da yavaş kalan bir sabit disk ile bu performans artışını tam anlamı ile yaşamanız mümkün değildir. İşlemci boş boş oturup kendisine bilgi gelmesini bekler. Tabii bunu önlemek için bazı ara çözümler geliştirildi. Örneğin yakın zamanda kullanılan bilgileri sabit diskten önbellek (cache) adı verilen bir birime aktarılması, işlemcinin ihtiyaç duyduğunda sık kullanılan bilgileri bu önbellek alanından alması.İşte önbelleklemenin esası budur. Bir PC’de çeşitli bellek kademeleri vardır: birincil önbellek (L1 cache); ikincil önbellek (L2 cache); sistem belleği (RAM) ve sabit disk veya CD-ROM. Diyelim ki işlemci bir bilgiye ihtiyaç duyuyor. Önce gider, en hızlı bellek türü olan L1 önbelleğe bakar. Bilgi orada varsa gecikme olmaksızın bu bilgileri alır ve işler. L1 önbellekte yoksa L2′ye bakar ve buradaysa nispeten küçük bir gecikme ile bilgileri alır. Orada da yoksa önbelleğe göre daha yavaş kalan sistem belleğine, yine yoksa en yavaşları olan sabit diske veya CD-ROM vb. bilginin geldiği cihazlara bakar.

L1 önbellek en hızlısıdır ve günümüz PC’lerinde doğrudan işlemci üzerindeyer alır. Bu önbellek genelde küçüktür (genelde 64K’ya kadar; Pentium III, Pentium II ve Celeron işlemcilerde 32K; AMD K6-2 ve K6-3 işlemcilerde 64K). L2 önbellek biraz daha yavaş ama biraz daha büyük olabilir. Pentium II ve III’lerde boyutu 512K’dır ve işlemci ile işlemci hızının yarı hızında haberleşir. İlk Celeron’larda yoktur; günümüz Celeron’larında boyutu 128K’dır ve işlemciyle aynı hızda haberleşir. AMD K6-2′lerde işlemci üzerinde değil, anakart üzerindeki bir yuvada 2GB’a kadar L2 önbellek bulunabilir ve veriyolu hızında (66 veya 100 MHz) haberleşir. AMD K6-3′de 256K önbellek bulunur ve işlemci ile aynı hızda haberleşir. AMD K6-3 L1 ve L2 önbelleği üzerinde bulundurduğu, aynı zamanda kullanıldıkları anakartlarda da sistem veriyolu hızında çalışan bir önbellek daha bulunduğu için 3. seviye (L3) önbelleği literatüre sokmuştur.

IRQ (KESME)

(Inrerrupt Request) Bir süre PC kullanan herkes şu ünlü “IRQ çakışması” tabirini duyar. Peki nedir bu IRQ? Türkçesi “kesme”; yani işlemci bir işle meşgulken, bilgisayarın bir yerinden başka bir donanımdan işlemciye şöyle bir emir geliyor: “Benimle de ilgilen!” Yani işlemcinin işini böler. Tabii işlemci aynı anda çok sayıda işi birden yapabilir: Klavye ve fare kullanırken bir yandan ekrana gönderilen verileri işler, sabit diskten okuma yapar, modemin indirdiği dosyalara bakar vs. Ama işlemciye işini görmesi için ihtiyaç duyan bir aygıtın ona sinyal gönderebilmesi için özel bir hatta ihtiyacı vardır. İşte buna IRQ hattı adı verilir. PC’mizde 0′dan 15′e kadar numaralanan 16 IRQ hattı vardır. Bunlar şu aygıtlar için kullanılabilir (”default”, yani pik aygıtın yanı sıra bu IRQ’yu kullanabilecek diğer aygıtlar parantez içinde verilmiştir)

IRQ 0: Sistem saati.
IRQ 1: Klavye
IRQ 2: Programlanabilir IRQ (Modemler, COM3 ve COM 4 portları)
IRQ 3: COM 2 portu (modemler, COM 4, ses ve ağ kartlan, teyp yedekleme birimlerini hızlandıran kartlar)
IRO 4: COM 1 portu (modemler, COM 4, ses ve ağ kartlan, teyp yedekleme birirnlerini hızlandıran kartlar)
IRQ 5: Ses kartı (LPT2, LPT3 – yani ikinci ve üçüncü paralel portlar – COM 3, COM 4, modemler, ağ kartlan, MPEG kartları, teyp yedekleme birimlerini hızlandıran kartlar)
IRQ 6: Disket sürücü denetleyicisi (teyp yedekleme birimlerini hızlandıran kartlar)
IRQ 7: LPT1, yani ilk paralel port (LPT2, COM 3, COM 4, modemler, ağ kartları, ses kartlan, teyp yedekleme birimlerini hızlandıran kartları
IRQ 8: Gerçek zamanlı saat.
IRQ 9: (Ağ kartları, ses kartları,SCSI kartları, PCI aygıtlar, yeniden yönlendirilen IRQ2 aygıfları)
IRQ 10: (Ağ kartları, ses kartları, SCSI kartları, PCI aygıtlar, ikinci ve dördüncü IDE kanalları)
IRQ 11: (Görüntü kartları, ağ kartları, ses kartları, SCSI kartları, PCI aygıtlar, üçüncü ve dördüncü IDE kanalları)
IRQ 12: PS/2 fare (Görüntü kartları, ağ kartları, ses kartları, SCSI kartları, PCI aygıtlar, üçüncü IDE kanalı)
IRQ 13: FPU, yani matematik işlemci.
IRQ 14: Birinci IDE kanalı (SCSI kartlar)
IRQ 15: İkinci IDE kanalı (Ağ ve SCSI kartlar)

Normalde bir IRQ’yu bir aygıtın kullanması gerekir; aksi halde işlemci şaşırır, yanlış aygıta yanlış zamanda cevap verebilir. işte buna IRQ çakışması denir. Bazen Windows Aygıt Yöneticisi bölü-münden donanım aygıtlarının kaynak değerlerini değiştirerek, bazen kartın yerini değiştirerek bu sorun çözülebilir (tüm genişleme yuvaları doluysa bazen de çözülemeyebilir). Aslında PCI Steering adı verilen bir yolla bir IRQ’nun iki PCI aygıt tarafından kullanılması mümkündür. Ama bunun için aygıtın ve sürücülerinin bu işlemi desteklemesi gerekir. Bu konunun detaylarına da Windows ile ilgili bölümümüzde değineceğiz.

DMA Kanalları

Doğrudan bellek erişim (Direct Memory Access) kanalları sistem içinde çoğu aygıtın doğrudan bellek ile veri alış verişi için kullandığı yollardır. IRQ’lar kadar “ünlü” değillerdir, çünkü sayıları daha azdırve daha az sayıda donanımda kullanılırlar. Bu yüzden de daha az soruna yol açarlar. Bildiğiniz gibi işlemci PC’nin beynidir. Eski PC’lerde işlemci neredeyse her şeyi üstlenirdi; tabii, tüm donanım aygıtlarına veri göndermek ve onlardan veri almak işini de. Ancak bu pek verimli olmazdı; işlemci veri transferi ile ilgilenmekten başka işlemleri doğru dürüst yerine getiremezdi. DMA sayesinde bazı aygıtlar kendi aralarında veri transferi yapıp bu yükü işlemcinin üzerinden aldılar. DMA kanalları normalde yonga setinin bir bölümünü oluşturur. Bir PC’de 8 DMA kanalı bulunur ve 0′dan 7′ye kadar numaralandırılır. DMA’lar genelde ses kartları, disket sürücüler, teyp yedekleme birimleri, yazıcı portu (LPT1), ağ ve SCSI kartları, ses özelliği olan modemler tarafından kullanılırlar.

BIOS

BIOS’un açılımı Temel Giriş Çıkış Sistemi’dir (Basic Input/Output System). PC’deki en temel seviye yazılımdır; donanım ile (özellikle de işlemci ve yongasetiyle) işletim sistemi arasında bir arayüz görevi görür. BIOS sistem donanıma erişimi ve üzerinde uygulamalarınızı çalıştırdığınız ileri düzey işletim sistemlerinin (Windows, Linux vs.) yaratılmasını sağlar. BIOS aynı amanda PC’nin donanım ayarlarını kontrol eder; PC’nin düğmesine bastığınızda boot etmesinden ve diğer sistem işlevlerinden sorumludur. BlOS da bir yazılımdır dedik; bu yazılım anakart üzerindeki BIOS yongası üzerinde tutulur. Eskiden BIOS bir ROM (Read Only Memory) idi. Yani sadece okunabiliyordu, üzerine yazılamıyordu. Daha sonra eklenen yeni donanımlara göre BlOS’ta güncelleme yapılmasının gerekmesi üzerine Flash BIOS adı verilen yazılabilir/güncellenebilir BIOS yongaları kullanılmaya başladı. Böylece kullanıcılar daha güncel bir BIOS sürümünü anakart üreticisinin Web sitesinden indirerek yükleyebilirler.

Başlangıç olarak, belki size garip gelebilir ama, işe bilgisayarımızı dinleyerek başlayacağız. Bunu yapmamızdaki amaç hangi parçanın daha çok ses çıkardığını anlayabilmek. Gürültüye sebep olan sabit diskin vınlamaları mı, fanlardan geçen havanın sesi mi, eski ve dengesiz fanların çıkardığı sesler mi yoksa başka bir şey mi? Bunu anlayabilmek için önce bilgisayarınızın kasasını açın ve çalıştırın, sonra teker teker bütün fanların ve sabit disklerin bağlantılarını kesin, böylece hangi parçanın daha çok gürültüye sebep olduğunu anlayabilirsiniz.

Bilgisayarlarda gürültüye neden olan parçalar kasa fanı, işlemci fanı, ekran kartı fanı, sabit sürücüler ve optik okuyuculardır. Şimdi bu parçaları daha sessiz hale nasıl getirebiliriz bunu göreceğiz:

Kasa fanı:

Fanlar genelde bilgisayarlardaki gürültünün başlıca sebebidir. Ancak fanlardan vazgeçebilmemiz mümkün değil çünkü fanı olmayan bir bilgisayar kısa bir sürede yanıp küle dönebilir. O kadar para saydığımız makinemizin küçük bir fan yüzünden yanmasını istemezsiniz herhalde. Ancak gürültüye de katlanmak zorunda değiliz, bir iki ufak değişiklikle sesi azaltabilmemiz mümkün. İlk önce biraz temel bilgiden başlayalım: Fanlar kasanın içindeki sıcak havayı atarak kasayı soğuturlar, bunu yaparken iki farklı ses çıkar. Kasa içerisindeki hava akımının sesi ve de fanın dönerken çıkardığı kendi sesi. Bu iki sesi de fanın dönüş hızını düşürerek azaltabilmek mümkün. Ancak burada dikkat edilmesi gereken fanın hızının düşmesine bağlı olarak kasanın iç sıcaklığının artması. Bu yüzden hızı düşürürken bir gözünüzde sürekli sıcaklık göstergesinde olmalı. Fanların hızını düşürmek için fan bağlantısını tekrar bağlayarak 12 volt yerine 7 voltda çalıştırmalısınız. Böyle yaparak fanın hızı yarı yarıya düşer, ancak daha önce de dediğimiz gibi bunu yaparken sıcaklık seviyesine çok dikkat etmeniz gerekli. Bunun dışında her zaman yeni ve daha sessiz bir fan alma seçeneğiniz de mevcut. Burada aklınızdan çıkarmamanız gereken şey büyük fanların daha az ses çıkarttığıdır. Küçük fanlar aynı işlemi yapmak için daha çok dönüp daha çok ses çıkarırlar. Bu yüzden size 120mmlik fanları öneriyoruz. Ayrıca fanların genişliğine de dikkat etmeniz gerekli 32 veya 38mm genişliğindeki fanlar size daha sessiz bir ortam sunarlar.

 İşlemci fanı:

İşlemci fanları bilgisayarınızın en önemli parçalarından biridir. İşlemcilerin bilgisayarların en önemli ve pahalı parçası olduğunu düşünürsek onu koruyan parçanın ne kadar önemli olduğunu anlayabilirsiniz.Bu yüzden burada fanın hızını düşürmek gibi bir seçeneği göz ardı etmeliyiz. Bilgisayarlarda belki de en çok sesi çıkaran parça işlemci fanıdır. Bu durum fan üreticilerinin sessizlikten çok performansa önem vermelerinden kaynaklanıyor. İşlemci fanından kaynaklanan gürültü sorununa belki de en kesin çözüm fansız bir soğutucu almak. Özellikle yeni su soğutmalı cihazlar hem performans hem sessizlik açısından kullanıcıların beğenisini kazanıyor.

Ekran kartı fanı:

Teknoloji geliştikçe, yonga setleri giderek güçlendikçe ürettikleri ısı da giderek artıyor. Bu nedenle artık ekran kartlarının da kendilerine ait fanları bulunmakta ve ne yazık ki daha fazla sayıda fan daha çok gürültü anlamına geliyor. Bu sorun için üç farklı çözüm sunabiliriz. En basit çözüm yeni ve daha sessiz bir fan satın almak. İkinci çözüm ise ısı alıcı(heatsink) ve fan kombinasyonunu sadece büyük bir ısı alıcı ile değiştirmek. Burada yine oluşabilecek sıcaklık artışına çok dikkat etmeniz gerekiyor. Son çözüm olarak da su soğutmalı cihazları kullanabilirsiniz ancak ekran kartınıza uyumlu bir ürünü kullanmak zorundasınız.

Sabit sürücü:

Sabit sürücüler iki türlü ses çıkarırlar. Disk tablalarının dönüşünden çıkan ses ve kafanın hareketi sonucunda çıkan tıkırdama sesi. Fanlardan çıkan sesle karşılaştırıldığında çok fazla bir gürültüye sebep olmasa da daha önce dediklerimizi yapıp fanlarınızı sessizleştirdiyseniz sabit sürücülerinizin sesi sizi rahatsız edebilir. Ancak sabit sürücüleri daha sessiz hale getirmek için çok fazla yöntem mevcut değil. Bir seçenek her zamanki gibi yeni ve daha sessiz bir sabit sürücü almak, ancak bunlar piyasada çok da kolay bulunabilen ürünler değil. Bunun dışında sesi izole etmek için sabit sürücülerinizi sarabileceğiniz köpükten veya plastikten bazı ürünler mevcut. Bu ürünler sesi oldukça azaltsa da bazı sabit sürücülerde ısınma problemi çıkarabiliyorlar. Bu yüzden böyle bir kaplama ile sesi azaltma yoluna gidecekseniz sıcaklığa çok dikkat etmeniz gerekiyor. Ayrıca sabit sürücüler için titreşim emici kızaklarda piyasada bulunuyor, bu ürünler gerçekten iyi sonuçlar veriyor. Bütün bunlar dışında Windows üzerinden bazı küçük ayarlamalar yaparak sabit sürücülerden gelen sesi azaltabilirsiniz. Denetim Masası / Güç Seçenekleri bölümünden sabit sürücünüzün kapanma süresini 10 dakika ile 1 saat arasında bir değere getirebilirsiniz. Kullanmadığınız programları kapatın. Bu işlemlerle sabit sürücünüzden gelen sesi biraz da olsa azaltabilirsiniz.

Optik okuyucular:

CD ve DVD ROM’lar gürültü yapan diğer cihazlarımız. Ancak şükürler olsun ki bu cihazlar daha önce anlattıklarımız gibi sürekli ses çıkarmıyorlar. Hızlı CD ve DVD sürücüleri çalışırken çok yüksek sesler çıkarabiliyorlar. Bu sesler için tam olarak bir çözüm yöntemi bulunmasa da CD bremse gibi programlar sayesinde biraz olsun sesi azaltmak mümkün. Son zamanlarda Samsung daha sessiz sürücüler için bazı teknolojiler geliştirdi. Disk sürücülerine susturucu benzeri bir eklenti yapan Samsung aynı zamanda tam dengelenmemiş disklerin yarattığı titreşimi önleyen ve yüksek hızda çıkan sesleri azaltan teknolojiler de geliştirdi. Sonuç olarak CD veya DVD sürücünüzün çıkardığı sesten memnun değilseniz size Samsung’u önerebiliriz.

Diğer yöntemler: Bütün bu anlatılanları yaptıysanız zaten şu anda gayet sessiz bir bilgisayara sahipsiniz demektir. Ancak bu bana yetmez diyorsanız bazı alternatif çözümler de bulunmakta.

Ses emici maddeler:

Bu biraz da bilgisayarınızın sesini azaltmak için kaba kuvvet uygulamaya benziyor. Bağıran birinin ağzını kapatmak gibi. Bu maddeler ile kasanızın iç yüzeyini ya da dışını kaplayabilirsiniz böylece dışarıya çıkan ses miktarı azalacaktır. Piyasada bu maddelerden bir çok çeşit bulabilirisiniz. Ayrıca sizde bilgisayarınızı bir şeyle sararak sesini azaltabilirsiniz. Bu maddeleri kullanırken dikkat edilecek şey yine her zaman olduğu gibi sıcaklık artışlarına dikkat etmek olacak.

 

Ses emici kasalar:

Eğer kasanızı bir şeyle kaplamak fikri hoşunuza gitmediyse, sessizlik için özel üretilmiş çeşitli kasalar piyasada mevcut.

Bütün bu yöntemleri uyguladıktan sonra bile hala bilgisayarınızdan gelen seslerden rahatsız oluyorsanız size tek tavsiyemiz yepyeni sessiz bir bilgisayar almanız olacak. Ancak bu yöntemlerin sizi memnun edecek sonuçlar vereceğine eminiz.

Jumper; IDE kablosuna takılmış olan donanımları birbirinden ayırmak için yapılan bir ayardır.
Bu ne demek?

Örneğin bir sınıfta 15 kişi var. Bu sınıfta 15 kişinin içinde 2 kişinin adı Hasan. Öğretmen Hasan dediği zaman bu öğrencilerin ikisi de hocaya cevap verir öyle değil mi? İşte bunu önlemek ne yapılmalıdır. Bu öğrencilerin birine küçük Hasan , diğerine ise Büyük Hasan dediğimiz zaman bu karışıklık ortadan kalkmış olur.

Şimdi gelelim Pc dilin de jumper ayarına. 3 Tane ayar vardır.Bunlar;
1-Master (usta)
2-Slave (çırak)
3-Cablo Select

Bilgisayar açtıgınızda aşağıdaki sıralamaya göre açılış sıralamasını yapar.

Bir IDE kablosuna 2 tane donanım takılabilir. Bunları birbirinde ayırmak için birinin master, diğerinin ise slave olması lazım. Çünkü işletim sistemimiz bunlardan birine yükleme yapar ve ondan başlama yapar. Ya da Cablo Select yapılmalıdır.

Her donanımın arkasında Jumper ayarlarının nasıl olduğunu gösteren bir klavuz vardır.

Cablo Select’e ise kablonun ucuna takılan master, ortasına takılan ise slave olur. Bunu yapabilmek içi iki donanımın da Jumper ayarlarının Cablo Select olması gerekir.

 Driverpack ile kendinize ait tüm sürücüleri tanıyan özel bir windows cd’si hazırlayabilirsiniz. Bu sayede format attıgınız bir çok farklı kombinasyonlu sistem özellikleri olan bilgisayarları bu cd’iyle rahatlıkla kurabilir. Sürücü arama derdinden kurtulabilirsiniz.

Windows kurulum aşamasında sata disketi istemesi derdinden kurtulabilirsiniz. Kurulumu full otomatik yapabilir sefanızı sürebilirsiniz.. Bu anlatmış oldugum işlemi windows 2000, Xp ve 2003 üzerinde kullanabilirsiniz. Vista için driverpacks.com forumu içersinden diğer vista için olan x64 ve x86 sürücüleri indirebilirsiniz. Yakında fırsat bulursam vista cd’niz için entegre işlemi anlatıcam. Lugatsoft.com sitesinde anlatmış oldugum bu konu cok rağbet gördügüm Çözüm Merkezi için daha detaylı olarak ele aldım..

“DriverPack’i xp cdnize entegre etme”
Bu işlem 2 farklı methodla uygulanıyor.

1.Method ile Driverpack cdye sürücüleri entegre etme işlemi daha uzun sürüyor fakat windows kurulurken 2.method’dan daha kısa sürede windows kurulum işlemi yapabilirsiniz bunun nedeni sürücü paketlerini açmanıza gerek kalmadan driver dosyalarını cd üzerinden tarayıp donanımları tanıtıyor olmasıdır.

2. Method ise sürücü paketlerini sıkıştırılmış olarak cd icersinde saklıyor olması cd üzerinde daha az yer kaplamasına neden olur. Fakat windows kurulduktan sonra 7zip ile şıkıştırılmış sürücü paketlerini teker teker açıp sürücü tanıma işlemini yapıyor olması windowsun kurulması 40 – 60 dk arasınında sisteminizin hızına göre kurulum süresi değişmeler gösterebiliyor.

Cdye entegre etme işlemine başlamadan önce size yapacagımız işlemler hakkında kısa bi özet geçeyim. DriverPack sitesinden Sürücü paketlerini indirip. Windows cd’mizin icerigini bir dizine kopyalayıp. İçeriğini kopyaladıgımız cd’nin içine driverpack adında klasor olusturup indirdiğimiz sürücüleri kopyalıycaz ve bunları DPs_BASE aracı ile birleştirip. Power iso ile image haline getirip. Nero ile istediğimiz zaman Windows Cd’si olarak yazabilecez.

<- next ->
DriverPack Detaylı Anlatım
Aşağidaki DriverPack Sürücü Paketlerini indirin. Dosyalara Genel Bakış için burdaki linkten inceleyebilirsiniz

Gerekli Yazılımların, Dosyaların ve Donanimların Listesi
1. Bilgisayarınızda DVD RW olması gerekir
2. Cd Yazma Program ( Nero veya herhangi bir program)
3. 1 Adet DVD Boş cd
4. Power İso (Sanal surucu olusturma ve kalıp dosya olusturma düzenleme)
5. DPs_BASE (Suruculeri Xp Entegre etmek icin kullancagımız yazılım)
6. DriverPack sürücüleri

“DOWNLOAD DRİVERPACK”

DriverPack Chipset

DriverPack CPU

DriverPack Graphics A

DriverPack Graphics B

DriverPack Graphics C

DriverPack LAN

DriverPack MassStorage

DriverPack Sound A

DriverPack Sound BToplam şıkıştırımış dosya (7zipped) boyutu: 370.58 MB
Açıldıgında oluşan dosya boyutu: 2151.46 MByukaradaki sürücülere tıkladıgınızda açılan sayfadan “Proceed to download page” tıklayın alt kısımdan “Download Driverpacks” tıklayın tüm sürücüleri bu şekilde indirin.
7. Xp Cd’si yada iso halinde xp paketi
Gerekli metaryeller sizde bulunuyorsa aşağıdaki görsel anlatım linkine tıklayarak nasıl kullanacagınızı izleyerek ogrenebilirsiniz.

1. METHOD ANLATIMI İÇİN TIKLAYIN YAZILI GÖRSEL (English)

1. You should do this on a working system, not on a newly formatted Windows. Download the latest DriverPacks slipstream tool (DriverPacks BASE 8.09 RC1). This version supports the creation of stand alone drivers.

2. Download the DriverPacks. To be safe, download all 10 DriverPacks. The download size of all 10 DriverPacks will be around 350MB.

3. Create an empty folder. Copy DriverPacks BASE 8.09 RC 1 (DPs_BASE_809rc1.exe) into the folder. Run DPs_BASE_809rc1.exe to extract the content. DPs_BASE.exe and 5 folders will be created. Copy the 10 downloaded DriverPacks into DriverPacks folder (1).

4. Run DPs_BASE.exe. Click the next button in the welcome screen and the next screen (settings) (2).

5. In the ‘Select location of platform’ screen, select ‘Stand Alone Drivers’ (3) as the ‘Installation platform’. Then, browse for the output folder (4) where you want to save the stand alone drivers. Click next (5).

6. In the next screen, click ‘Select all’ to include all the DriverPacks to be slipstreamed (6). Click next (7).

7. On the next screen, I recommend you to choose method 1 as the slipstream method (8).

Method 1 will enable the drivers to be installed instantly when running the driver installer, but the slipstream process will take a longer time. The final output folder of method 1 will be around 600MB which can be burned into a blank CD.

If you don’t really have a space to store the slipstreamed drivers, you can go with method 2. The drivers will be 7z-compressed, and the driver will be extracted first before installed. But, the final output folder for method 2 is around 340MB.

Click next (9).

8. For QuickStream Cache, enable this option (10) so that you won’t have to compress the DriverPacks again the next time you slipstream again. Click next to go to next screen (11).

9. For ATI and Nvidia Control Panel, you can enable these options (12) if you plan to use the graphic card’s control panel. Click next (13) 2 times.

10. If you are connected to the internet, DriverPacks BASE will check if there are any updated DriverPacks available. On this screen, you can click Slipstream (14) to start the slipstream process. The slipstream process will take some time.

DriverPacks slipstream is in progress.

11. After the slipstream process finished, you can copy the DriverPacks.net folder from the output folder and store it somewhere safe, or you can burn the folder into a CD. To install the drivers, run DP_Install_Tool.cmd (15) on the target machine. DriverPacks will check and install the known hardware drivers. After the driver installation process finished, restart your system and you should have all the drivers installed!

DriverPacks is being installed

2. METHOD ANLATIMI İÇİN TIKLAYIN VİDEO ANLATIM (Türkçe)

Xp cd’nizi kalıp dosyası yapma işlemi